Waarom kan ik toch maar niet mijn grenzen stellen?

Julie Van Haverbeke

2 sep

3 minuten om te lezen

Veel mensen krijgen het advies: "Je moet meer je grenzen stellen." Het klinkt simpel en krachtig, maar voor wie fawning als stressreactie gebruikt, is dit advies vaak niet effectief. In de eerste plaats weet je vaak niet hoe in godsnaam je een 'gezonde' grens stelt. Ten tweede weet je vaak zelf niet waar die grens eigenlijk ligt. En ten derde verander je je eigen grens voortdurend als gevolg van de reactie van de ander.

Enter fawning, fawning is een overlevingsmechanisme waarbij je jezelf en je reacties/ gedrag aanpast om conflicten te vermijden en goedkeuring te krijgen. Vanwaar komt het en hoe kan je op lange termijn echte verandering brengen?

Wat is fawning en waarom stel je niet zomaar je grens?

Fawning is een van de vier bekende stressreacties naast vechten, vluchten en bevriezen. Het betekent dat je jezelf aanpast, vaak ten koste van je eigen behoeften, om de vrede te bewaren. Dit gedrag ontstaat meestal in situaties waarin je je (onbewust) onveilig voelt. Dat kan op je werk zijn, maar evengoed thuis, bij vrienden, bij familie.

Waarom werkt 'gewoon je grens stellen' niet als je fawning gebruikt?

Je bent het gewend om conflicten te vermijden. Grenzen stellen zonder inzicht in je onbewuste overtuigingen zorgt er gewoon voor dat je hervalt in je oude gewoontes.

Je bent bang om afgewezen te worden of om iemand boos te maken.

Je systeem is ingesteld op overleven. Het aanpassen aan anderen voelt veiliger dan jezelf en wat je wil, te laten zien

Als je alleen maar zegt "stel gewoon je grens", negeer je het onderliggende mechanisme dat je gedrag stuurt. Het is alsof je iemand die aan het vluchten is voor een tijger, te vragen om even stil te staan.

De systemische blik op fawning

Een systemisch oogpunt kijkt naar de relaties en patronen binnen families en groepen. Fawning ontstaat vaak in een context waarin:

Er weinig ruimte was voor eigen gevoelens. Bijvoorbeeld in gezinnen waar emoties werden genegeerd of bestraft.

Je rol was om de vrede te bewaren. Misschien was jij degene die altijd moest zorgen dat anderen zich goed voelden.

Er bepaalde onuitgesproken regels waren. Zoals "praat niet over problemen" of "wees altijd aardig".

Deze patronen zijn diepgeworteld en onbewust. Ze sturen je gedrag, zelfs als je nu volwassen bent en andere keuzes wilt maken. Daarom helpt het niet om alleen te focussen op het stellen van grenzen zonder deze patronen te doorzien.

Hoe kun je op lange termijn verandering bereiken?

Verandering begint met bewustwording en het doorbreken van oude patronen. Hier zijn enkele stappen die je kunnen helpen:

1. Opmerken

Let op momenten waarop je:

Je eigen mening inslikt om anderen niet te kwetsen.

Overmatig toegeeft om conflicten te vermijden.

Je eigen behoeften negeert om erbij te horen.

Door dit te herkennen, kan je het patroon doorbreken.

2. Onderzoeken

Vraag jezelf af:

In welke situaties voelde ik me onveilig als kind of jongere?

Welke rol nam ik op in mijn gezin of bij vrienden?

Welke (onuitgesproken) regels bepaalden mijn gedrag?

Dit kan soms confronterend zijn, maar het helpt om te begrijpen waarom je fawning gebruikt.

Let echter op met conclusies te trekken of er een verhaal rond te breien. Het is niemands schuld.

3. Kleine stapjes

Durf te experimenteren.

Zeg nee tegen iets kleins zonder je te verontschuldigen.

Deel een mening die afwijkt, ook al is het ongemakkelijk.

Oefen met mensen die je vertrouwt en die je steunen.

Deze ervaringen versterken je vertrouwen.

4. Zelfcompassie en zelfzorg

Fawning ontstaat vaak uit een gebrek aan zelfwaardering. Door vriendelijk te zijn voor jezelf, geef je jezelf meer waarde!

5. Je hoeft het niet alleen te doen

Therapie kan je helpen om systemische patronen te doorbreken. Je bent zelf onderdeel van je eigen dynamiek en iedereen heeft een eigen blinde vlek.

Grenzen stellen is belangrijk, maar het is niet de enige oplossing als je fawning gebruikt als stressreactie. Het vraagt tijd, geduld en inzicht in je eigen systeem. Door te werken aan bewustwording en kleine stappen te zetten, kun je op lange termijn echte verandering bereiken.

Blijf jezelf vragen stellen, zoek steun en wees mild voor jezelf. Grenzen stellen wordt dan geen strijd, maar een natuurlijk onderdeel van wie je bent.

-- Julie Van Haverbeke

Enter fawning, fawning is een overlevingsmechanisme waarbij je jezelf en je reacties/ gedrag aanpast om conflicten te vermijden en goedkeuring te krijgen. Vanwaar komt het en hoe kan je op lange termijn echte verandering brengen?

Wat is fawning en waarom stel je niet zomaar je grens?

Waarom werkt 'gewoon je grens stellen' niet als je fawning gebruikt?

Je bent het gewend om conflicten te vermijden. Grenzen stellen zonder inzicht in je onbewuste overtuigingen zorgt er gewoon voor dat je hervalt in je oude gewoontes.

Je bent bang om afgewezen te worden of om iemand boos te maken.

Je systeem is ingesteld op overleven. Het aanpassen aan anderen voelt veiliger dan jezelf en wat je wil, te laten zien

Als je alleen maar zegt "stel gewoon je grens", negeer je het onderliggende mechanisme dat je gedrag stuurt. Het is alsof je iemand die aan het vluchten is voor een tijger, te vragen om even stil te staan.

De systemische blik op fawning

Een systemisch oogpunt kijkt naar de relaties en patronen binnen families en groepen. Fawning ontstaat vaak in een context waarin:

Er weinig ruimte was voor eigen gevoelens. Bijvoorbeeld in gezinnen waar emoties werden genegeerd of bestraft.

Je rol was om de vrede te bewaren. Misschien was jij degene die altijd moest zorgen dat anderen zich goed voelden.

Er bepaalde onuitgesproken regels waren. Zoals "praat niet over problemen" of "wees altijd aardig".

Deze patronen zijn diepgeworteld en onbewust. Ze sturen je gedrag, zelfs als je nu volwassen bent en andere keuzes wilt maken. Daarom helpt het niet om alleen te focussen op het stellen van grenzen zonder deze patronen te doorzien.

Hoe kun je op lange termijn verandering bereiken?

Verandering begint met bewustwording en het doorbreken van oude patronen. Hier zijn enkele stappen die je kunnen helpen:

1. Opmerken

Let op momenten waarop je:

Je eigen mening inslikt om anderen niet te kwetsen.

Overmatig toegeeft om conflicten te vermijden.

Je eigen behoeften negeert om erbij te horen.

Door dit te herkennen, kan je het patroon doorbreken.

2. Onderzoeken

Vraag jezelf af:

In welke situaties voelde ik me onveilig als kind of jongere?

Welke rol nam ik op in mijn gezin of bij vrienden?

Welke (onuitgesproken) regels bepaalden mijn gedrag?

Dit kan soms confronterend zijn, maar het helpt om te begrijpen waarom je fawning gebruikt.

Let echter op met conclusies te trekken of er een verhaal rond te breien. Het is niemands schuld.

3. Kleine stapjes

Durf te experimenteren.

Zeg nee tegen iets kleins zonder je te verontschuldigen.

Deel een mening die afwijkt, ook al is het ongemakkelijk.

Oefen met mensen die je vertrouwt en die je steunen.

Deze ervaringen versterken je vertrouwen.

4. Zelfcompassie en zelfzorg

Fawning ontstaat vaak uit een gebrek aan zelfwaardering. Door vriendelijk te zijn voor jezelf, geef je jezelf meer waarde!

5. Je hoeft het niet alleen te doen

Therapie kan je helpen om systemische patronen te doorbreken. Je bent zelf onderdeel van je eigen dynamiek en iedereen heeft een eigen blinde vlek.

Grenzen stellen is belangrijk, maar het is niet de enige oplossing als je fawning gebruikt als stressreactie. Het vraagt tijd, geduld en inzicht in je eigen systeem. Door te werken aan bewustwording en kleine stappen te zetten, kun je op lange termijn echte verandering bereiken.

Blijf jezelf vragen stellen, zoek steun en wees mild voor jezelf. Grenzen stellen wordt dan geen strijd, maar een natuurlijk onderdeel van wie je bent.

-- Julie Van Haverbeke

Opmerkingen